Kalite y\u00f6netim sistemlerinde uygunluk denet\u00e7isinin rol\u00fc \u00e7o\u011fu zaman dar ve mekanik bir \u00e7er\u00e7evede tan\u0131mlan\u0131r. Denetim, bir\u00e7ok kurumda h\u00e2l\u00e2 maddelerin tek tek do\u011fruland\u0131\u011f\u0131, kontrol listelerinin uyguland\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir faaliyet olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131mda denet\u00e7i, standart metninin adeta maddi bir uzant\u0131s\u0131na indirgenir ve g\u00f6revi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u201cvar m\u0131, yok mu?\u201d sorusuna yan\u0131t vermekle s\u0131n\u0131rlan\u0131r. Oysa \u00f6zellikle karma\u015f\u0131k organizasyonlarda denetimin bundan daha geni\u015f bir kavray\u0131\u015f gerektirdi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalite y\u00f6netim sistemi yaln\u0131zca prosed\u00fcrlerden olu\u015fan statik bir yap\u0131 de\u011fil; s\u00fcre\u00e7ler, karar noktalar\u0131, bilgi ak\u0131\u015flar\u0131, \u00f6\u011frenme d\u00f6ng\u00fcleri ve kurumsal haf\u0131za aras\u0131nda kurulan ili\u015fkisel bir a\u011f olarak da anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evede, yetkin bir uygunluk denet\u00e7isinin d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7iminin topolojik bir karakter ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Geometrik bak\u0131\u015f, \u015fekiller, s\u0131n\u0131rlar, \u00f6l\u00e7\u00fcler ve sabit formlar \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131rken; topolojik bak\u0131\u015f, bir yap\u0131 b\u00fck\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, esnedi\u011finde ya da bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirdi\u011finde hangi \u00f6zelliklerin korundu\u011funu sorgular. Kalite y\u00f6netim sistemleri bak\u0131m\u0131ndan bu ayr\u0131m \u00f6nemlidir. Denet\u00e7inin yaln\u0131zca prosed\u00fcrlerin bi\u00e7imine de\u011fil, s\u00fcre\u00e7lerin birbirine ba\u011flanma tarz\u0131na; yaln\u0131zca belgelerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne de\u011fil, organizasyonun i\u015fleyi\u015fini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan i\u00e7sel ba\u011flant\u0131sall\u0131\u011fa dikkat etmesi gerekebilir.<\/p>\n
Bir kurulu\u015fun kalite sistemi k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde tutarl\u0131 ve eksiksiz g\u00f6r\u00fcnebilir. Prosed\u00fcrler yaz\u0131lm\u0131\u015f, talimatlar haz\u0131rlanm\u0131\u015f, sorumluluklar tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve kay\u0131t formlar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f olabilir. Bununla birlikte organizasyonel ger\u00e7eklik \u00e7o\u011fu zaman bu y\u00fczey d\u00fczeninin alt\u0131nda yer al\u0131r. S\u00fcre\u00e7ler aras\u0131nda ger\u00e7ek bir ak\u0131\u015f yoksa, bilgi bir noktada \u00fcretilip ba\u015fka bir noktaya aktar\u0131lam\u0131yorsa, hatalar \u00f6\u011frenmeye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fcyorsa ve sorumluluklar yaln\u0131zca dok\u00fcmanlarda kal\u0131yorsa, sistem teknik olarak uygun g\u00f6r\u00fcnse bile i\u015flevsel a\u00e7\u0131dan zay\u0131f kalabilir. Bu durumda denet\u00e7inin yaln\u0131zca tek tek d\u00fc\u011f\u00fcmleri kontrol etmesi yeterli olmayabilir; d\u00fc\u011f\u00fcmler aras\u0131ndaki hareketi de izlemesi gerekir. M\u00fc\u015fteri geri bildiriminin tasar\u0131m\u0131 ger\u00e7ekten etkileyip etkilemedi\u011fi, uygunsuzluk analizinin sat\u0131n alma ya da \u00fcretim kararlar\u0131na yans\u0131y\u0131p yans\u0131mad\u0131\u011f\u0131, y\u00f6netim g\u00f6zden ge\u00e7irmesinin bi\u00e7imsel bir rit\u00fcel mi yoksa sistemin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirebilen i\u015flevsel bir merkez mi oldu\u011fu bu ba\u011flamda \u00f6nem kazan\u0131r.<\/p>\n
Topolojik yakla\u015f\u0131m\u0131n ay\u0131rt edici g\u00fcc\u00fc, kalite y\u00f6netim sistemini ayr\u0131 departmanlar\u0131n toplam\u0131 olarak de\u011fil, ayn\u0131 a\u011f\u0131n farkl\u0131 d\u00fc\u011f\u00fcmleri olarak ele almas\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilir. Sat\u0131n alma, \u00fcretim, kalite kontrol, m\u00fc\u015fteri \u015fik\u00e2yetleri, d\u00fczeltici faaliyetler ve y\u00f6netim kararlar\u0131 birbirinden kopuk alanlar de\u011fil, ayn\u0131 sistemin dola\u015f\u0131m yap\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu nedenle bir a\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yaln\u0131zca d\u00fc\u011f\u00fcm say\u0131s\u0131na de\u011fil, d\u00fc\u011f\u00fcmler aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n s\u00fcreklili\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Benzer bi\u00e7imde kalite y\u00f6netim sistemlerinde de prosed\u00fcrler de\u011fi\u015febilir, ekipler d\u00f6n\u00fc\u015febilir, g\u00f6revler yeniden da\u011f\u0131t\u0131labilir, departmanlar birle\u015febilir ya da ayr\u0131labilir. Organizasyonun s\u00fcrekli bir deformasyon alt\u0131nda oldu\u011fu kabul edilirse, sistemin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyen unsur bi\u00e7imsel istikrar de\u011fil, ba\u011flant\u0131sall\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 olur.<\/p>\n
Bu nedenle iyi bir denet\u00e7inin yaln\u0131zca y\u00fczeydeki p\u00fcr\u00fczlere odaklanan ki\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Elbette uygunsuzluklar\u0131n tespit edilmesi, kay\u0131tlar\u0131n incelenmesi ve standart maddelerinin do\u011frulanmas\u0131 denetimin gerekli unsurlar\u0131d\u0131r. Ancak bunlar, denetimin daha \u00e7ok geometrik katman\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Esas mesele, sistemin i\u00e7sel mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayabilmektir: Bilgi hangi noktada \u00fcretilmektedir, karar hangi noktada al\u0131nmaktad\u0131r, sistem hangi mekanizmalarla \u00f6\u011frenmektedir ve bu \u00f6\u011frenme kurumsal dola\u015f\u0131ma ger\u00e7ekten kat\u0131lmakta m\u0131d\u0131r?<\/p>\n
Bu tart\u0131\u015fma, fenomenolojik d\u00fc\u015f\u00fcnceyle belirli bir paralellik i\u00e7inde ele al\u0131nabilir. Fenomenoloji, anlam\u0131n nesnelerin i\u00e7inde haz\u0131r halde bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bilin\u00e7 ile nesne aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015fmada kuruldu\u011funu savunur; ba\u015fka bir deyi\u015fle anlam ili\u015fkide a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Benzer bir bi\u00e7imde kalite sistemlerinde de kalitenin prosed\u00fcrlerin i\u00e7inde haz\u0131r halde bulunan bir \u00f6z olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Kalite, s\u00fcre\u00e7lerin uygun ba\u011flam i\u00e7inde birbirine ba\u011flanmas\u0131yla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelir. Tek ba\u015f\u0131na bir prosed\u00fcr kalite \u00fcretmez; buna kar\u015f\u0131l\u0131k i\u015fleyen bir s\u00fcre\u00e7 a\u011f\u0131 kaliteyi ortaya koyabilir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda denet\u00e7inin g\u00f6revi yaln\u0131zca \u201cdok\u00fcman mevcut mu?\u201d sorusunu sormakla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda anlam ve i\u015flevin bu a\u011f i\u00e7inde ger\u00e7ekten ortaya \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeyi de i\u00e7erir.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m, denet\u00e7inin en az \u00fc\u00e7 yap\u0131ya odaklanmas\u0131n\u0131 gerektirir:<\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evenin, modern karma\u015f\u0131k sistem teorileriyle de uyumlu oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclebilir. \u00c7a\u011fda\u015f organizasyon anlay\u0131\u015f\u0131 kurumlar\u0131 giderek daha \u00e7ok do\u011frusal makineler olarak de\u011fil, adaptif a\u011flar olarak ele almaktad\u0131r. Risk temelli d\u00fc\u015f\u00fcncenin modern y\u00f6netim sistemlerinde \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 da bu ba\u011flamda anlaml\u0131d\u0131r. Riskler \u00e7o\u011fu zaman tek bir prosed\u00fcr eksikli\u011finden de\u011fil, ba\u011flant\u0131 kopukluklar\u0131ndan do\u011far. Sorun, bir\u00e7ok durumda d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn kendisinden \u00e7ok d\u00fc\u011f\u00fcmler aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fcnmez bo\u015flukta ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
Bu noktada topoloji yaln\u0131zca matematiksel bir metafor olarak de\u011fil, daha geni\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imi olarak de\u011ferlendirilebilir. En basit anlam\u0131yla topoloji, \u015feklin de\u011fil ili\u015fkilerin bilgisidir. Kahve kupas\u0131 ile simit aras\u0131ndaki klasik analoji bu durumu a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in kullan\u0131labilir: Geometrik olarak biri bardak, di\u011feri halka bi\u00e7imindedir; ancak topolojik olarak her ikisi de tek delikli yap\u0131lard\u0131r. Bi\u00e7imleri farkl\u0131, ba\u011flant\u0131 d\u00fczenleri benzerdir. Benzer bi\u00e7imde metro haritalar\u0131nda da ger\u00e7ek mesafeler bozulur, co\u011frafi do\u011fruluk geri plana d\u00fc\u015fer; fakat yol bulma imk\u00e2n\u0131 korunur. \u00c7\u00fcnk\u00fc belirleyici olan \u00f6l\u00e7\u00fc de\u011fil, istasyonlar\u0131n birbirine nas\u0131l ba\u011fland\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu \u00f6rnekler, bir yap\u0131n\u0131n as\u0131l niteli\u011finin bazen g\u00f6r\u00fcnen formunda de\u011fil, g\u00f6r\u00fcnmeyen ili\u015fkilerinde bulundu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n
Buradan daha genel bir felsefi soruya ge\u00e7ilebilir: Bir \u015fey, zihinsel kal\u0131plar\u0131m\u0131za uymasa bile hakiki ve etkin olabilir mi? Bu metnin \u00f6nerdi\u011fi yan\u0131t olumludur. \u0130nsan zihni d\u00fcnyay\u0131 \u00e7o\u011fu zaman geometrik bi\u00e7imde kavramaya e\u011filimlidir; s\u0131n\u0131rlar \u00e7izer, kategoriler kurar ve nesneleri ayr\u0131k kutulara yerle\u015ftirir. Bu e\u011filim d\u00fczen sa\u011flar, ancak ger\u00e7ekli\u011fin ak\u0131\u015fkan niteli\u011fini her zaman yeterince yans\u0131tmayabilir. Do\u011fa, toplum, bilgi, dil ve organizasyon \u00e7o\u011fu durumda kat\u0131 formlar halinde de\u011fil, ili\u015fkiler a\u011f\u0131 halinde i\u015fler. Resm\u00ee organizasyon \u015femas\u0131 geometrik olabilir; ancak i\u015flerin fiilen nas\u0131l y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirleyen unsur \u00e7o\u011fu zaman g\u00f6r\u00fcnmez topolojik a\u011fd\u0131r. Resm\u00ee yap\u0131 ile ger\u00e7ek dola\u015f\u0131m aras\u0131nda belirgin farklar bulunabilece\u011fi i\u00e7in, bir sistem kavramsal al\u0131\u015fkanl\u0131klara uymasa bile i\u00e7sel ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde hem hakiki hem etkin olabilir.<\/p>\n
Felsefi d\u00fc\u015f\u00fcnmenin kendisi de \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bu ili\u015fkisel sezgiden beslenir. Felsefe, \u00e7o\u011fu zaman yeni veri \u00fcretmekten \u00e7ok, birbirinden kopuk g\u00f6r\u00fcnen olgular aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131 fark etme yetene\u011fi olarak anla\u015f\u0131labilir. B\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, her zaman yeni kavramlar icat etmelerinden de\u011fil, daha \u00f6nce yan yana getirilmeyen kavramlar\u0131 ili\u015fkilendirebilmelerinden kaynaklan\u0131r. Nietzsche\u2019nin ahlak ile g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmas\u0131, Marx\u2019\u0131n ekonomi ile ideoloji aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 kurmas\u0131 ve Foucault\u2019nun bilgi ile iktidar aras\u0131ndaki \u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmas\u0131 bu t\u00fcr bir d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imi olarak okunabilir. Bu \u00f6rneklerde d\u00fc\u015f\u00fcnce, geometrik ayr\u0131mlardan topolojik ba\u011flara do\u011fru hareket etmektedir.<\/p>\n
Bu nedenle \u201cfenomenolojik topoloji\u201d ifadesi yerle\u015fik bir disiplin ad\u0131 olmasa da verimli bir d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00f6neri olarak de\u011ferlendirilebilir. Fenomenoloji deneyimin anlam alan\u0131n\u0131, topoloji ise yap\u0131n\u0131n ili\u015fkisel mimarisini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bu iki y\u00f6nelim birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, insan deneyimi ve bilginin sabit kategorilerden \u00e7ok d\u00fc\u011f\u00fcmler ve ba\u011flant\u0131lar halinde anla\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Locke\u2019un deneyim olmaks\u0131z\u0131n bilginin kurulamayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulamas\u0131, Husserl\u2019in anlam\u0131n y\u00f6nelim i\u00e7inde kuruldu\u011funu g\u00f6stermesi, Merleau-Ponty\u2019nin bedeni ve alg\u0131y\u0131 d\u00fcnyan\u0131n ili\u015fkisel deneyimleni\u015finin merkezine yerle\u015ftirmesi, Heidegger\u2019in d\u00fcnyay\u0131 nesneler koleksiyonu yerine anlam ba\u011flamlar\u0131 a\u011f\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmesi ve Whitehead\u2019in ger\u00e7ekli\u011fi sabit varl\u0131klar yerine s\u00fcre\u00e7ler ve olu\u015flar olarak ele almas\u0131, bu ortak y\u00f6nelimin farkl\u0131 \u00f6rnekleri olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin ortak \u00e7izgisi, ger\u00e7ekli\u011fin \u00f6z\u00fcn\u00fc tekil formlarda de\u011fil, ili\u015fkisel alanlarda aramalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu tart\u0131\u015fma, \u00fcniversite, akademi ve doktora fikrinin yeniden de\u011ferlendirilmesine de imk\u00e2n tan\u0131r. \u201cUniversitas\u201d kelimesi tarihsel olarak bir bina ya da kamp\u00fcsten \u00e7ok, \u00f6\u011fretenler ve \u00f6\u011frenenler toplulu\u011funu ifade eder. Bu anlamda \u00fcniversitenin \u00f6z\u00fcn\u00fcn mek\u00e2n de\u011fil ili\u015fki; bilginin bir yerde depolanmas\u0131 de\u011fil, zihinler aras\u0131nda dola\u015fmas\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. B\u00f6yle bir anlay\u0131\u015fta universitas, geometrik olmaktan \u00e7ok topolojik bir fikri ima eder. Bilgiyi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7ine kapatan de\u011fil, alanlar aras\u0131nda ak\u0131\u015fkan bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck kuran bir d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fczenine i\u015faret eder.<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k modern \u00fcniversite yap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geometrikle\u015fti\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Fak\u00fclteler, b\u00f6l\u00fcmler, anabilim dallar\u0131 ve uzmanl\u0131k s\u0131n\u0131rlar\u0131 bilgiyi \u00e7izgilerle ayr\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve y\u00f6netilebilir par\u00e7alara b\u00f6lmektedir. Bu d\u00fczen belirli a\u00e7\u0131lardan \u00fcretken olabilir; ancak bilgiyi birbirinden kopuk adalara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme riski de ta\u015f\u0131r. Oysa universitas fikri, bu adalar aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fcler kurmay\u0131 ve par\u00e7alar aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fcnmeyen ba\u011flar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi gerektirir. Bu ba\u011flamda, doktora derecesi \u201cDoctor of Philosophy\u201d ad\u0131n\u0131 korurken d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7iminin giderek daha az felsefi hale geldi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki tespit dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n
Ph.D. tarihsel olarak yaln\u0131zca bir uzmanl\u0131k sertifikas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Bu derece, ki\u015finin kendi alan\u0131ndaki teknik bilgiyi daha geni\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcnsel ufuk i\u00e7inde konumland\u0131rabilecek bir olgunlu\u011fa eri\u015fti\u011fini de ima eder. Bununla birlikte bug\u00fcn bir\u00e7ok doktora sahibinin klasik ve modern felsefenin temel fig\u00fcrleriyle ciddi bir kar\u015f\u0131la\u015fma ya\u015famadan bu unvan\u0131 alabildi\u011fi s\u00f6ylenmektedir. Aristoteles\u2019in nedensellik anlay\u0131\u015f\u0131, Hume\u2019un ele\u015ftirisi, Kant\u2019\u0131n bilgi s\u0131n\u0131rlar\u0131, Locke\u2019un deneyim vurgusu, Husserl\u2019in y\u00f6nelimselli\u011fi, Merleau-Ponty\u2019nin bedensel alg\u0131s\u0131, Heidegger\u2019in d\u00fcnyada-olma fikri ya da Whitehead\u2019in s\u00fcre\u00e7 ontolojisiyle temas kurulmadan, yaln\u0131zca teknik uzmanla\u015fma \u00fczerinden \u201cDoctor of Philosophy\u201d olunmas\u0131, unvan\u0131n ad\u0131 ile prati\u011fi aras\u0131ndaki mesafeyi art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n
Metnin iddias\u0131na g\u00f6re, b\u00fcy\u00fck bilimsel s\u0131\u00e7ramalar \u00e7o\u011fu zaman bu t\u00fcr bir felsefi refleksle ili\u015fkilidir. Newton\u2019un do\u011fa felsefesi yapmas\u0131, Einstein\u2019\u0131n fizik ile geometrinin ili\u015fkisini yeniden kurmas\u0131 ve Nash\u2019in matematikten hareketle ekonomi alan\u0131nda yap\u0131sal bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yaratmas\u0131 bu ba\u011flamda an\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6zellikle Nash \u00f6rne\u011finde belirleyici olan, oyuncular\u0131n kararlar\u0131n\u0131 tek tek de\u011fil, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir strateji uzay\u0131 i\u00e7inde ele almas\u0131d\u0131r. Burada her oyuncunun karar\u0131 di\u011ferlerinin karar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla mesele bireysel tercihlerden \u00e7ok ili\u015fkisel yap\u0131d\u0131r. Bu sezginin topolojik d\u00fc\u015f\u00fcnceyle yak\u0131nl\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. Nash\u2019in ekonomist olmamas\u0131na ra\u011fmen ekonominin arad\u0131\u011f\u0131 yap\u0131y\u0131 g\u00f6rebilmi\u015f olmas\u0131 da, alan ad\u0131ndan \u00e7ok yap\u0131sal sezginin \u00f6nemine i\u015faret eden bir \u00f6rnek olarak sunulmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle ger\u00e7ek doktoran\u0131n yaln\u0131zca yeni veri \u00fcretme kapasitesiyle de\u011fil, g\u00f6r\u00fcnmeyen ili\u015fkileri g\u00f6rebilme yetene\u011fiyle de tan\u0131mlanmas\u0131 gerekti\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. Bir alan i\u00e7inde uzmanla\u015fmak tek ba\u015f\u0131na yeterli olmayabilir. O alan\u0131n ba\u015fka alanlarla nas\u0131l ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, kavramlar\u0131n\u0131n hangi tarihsel ve felsefi zeminden geldi\u011fini ve hangi varsay\u0131mlar \u00fczerine kuruldu\u011funu g\u00f6rebilmek de gerekir. Bu bak\u0131mdan felsefe, bir l\u00fcks olmaktan \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnsel dola\u015f\u0131m\u0131n asli unsuru olarak de\u011ferlendirilmektedir. Bilime y\u00f6n veren \u015fey yaln\u0131zca y\u00f6ntem de\u011fil, y\u00f6ntemin anlam\u0131n\u0131 kavrayabilen d\u00fc\u015f\u00fcnsel bilin\u00e7tir.<\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evede temel sav \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir: Bilgi par\u00e7alar halinde biriktirilir, ancak hakikat \u00e7o\u011fu zaman ba\u011flant\u0131lar i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelir. Kalite sistemlerinden \u00fcniversite fikrine, denetimden doktora idealine kadar ayn\u0131 ilkenin ge\u00e7erli oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. Y\u00fczeye bakmak geometrik bir yakla\u015f\u0131m\u0131, yap\u0131y\u0131 anlamak ise topolojik bir yakla\u015f\u0131m\u0131 temsil eder. Belgeleri okumak g\u00f6rece kolayd\u0131r; ak\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6rmek ise daha g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Maddeleri do\u011frulamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; ancak bir sistemin ger\u00e7ekten i\u015fleyip i\u015flemedi\u011fini anlamak, ili\u015fkileri okuyabilme yetisine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle yetkin denet\u00e7i, ger\u00e7ek akademisyen ve doktora sahibi ki\u015finin belirli bir ortakl\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Bu ortakl\u0131k, y\u00fczeyi a\u015fma ve bi\u00e7imlerin alt\u0131nda i\u015fleyen ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00f6rebilme zorunlulu\u011funda ortaya \u00e7\u0131kar. Son kertede d\u00fc\u015f\u00fcnmenin ileri bir bi\u00e7imi, nesneleri tek tek de\u011fil, onlar\u0131 birbirine ba\u011flayan mimari i\u00e7inde kavrayabilme yetene\u011fi olarak tan\u0131mlanabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kalite y\u00f6netim sistemlerinde uygunluk denet\u00e7isinin rol\u00fc \u00e7o\u011fu zaman dar ve mekanik bir \u00e7er\u00e7evede tan\u0131mlan\u0131r. Denetim, bir\u00e7ok kurumda h\u00e2l\u00e2 maddelerin tek tek do\u011fruland\u0131\u011f\u0131, kontrol listelerinin uyguland\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,4],"tags":[],"class_list":["post-45","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-denetim","category-kalite"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agfocert.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agfocert.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agfocert.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agfocert.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agfocert.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/agfocert.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agfocert.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agfocert.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agfocert.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}